Monsoon Delay in India: Kerala Arrival Slows, Maharashtra Likely to See Late Onset, IMD Issues New Forecast

कमकुवत वाऱ्यांची स्थिती आणि प्रतिकूल व्यापक हवामान परिस्थितीमुळे केरळमध्ये नैऋत्य मान्सूनच्या आगमनाबाबत अनिश्चितता वाढली आहे. यामुळे मान्सून १ जूनच्या आसपास अपेक्षित असलेल्या सामान्य वेळापत्रकानुसार राज्यात दाखल होईल का, याबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) यापूर्वी केरळमध्ये मान्सूनचे आगमन सुमारे २६ मे रोजी होईल, असा अंदाज वर्तवला होता. त्या अंदाजात चार दिवसांची कमी-जास्त होण्याची शक्यता असल्याचेही स्पष्ट करण्यात आले होते. मात्र, अलीकडील हवामान बुलेटिनमध्ये या आगमनाच्या वेळेबाबत कोणताही ठोस किंवा स्पष्ट उल्लेख करण्यात आलेला नाही.

मान्सूनचे केरळमधील आगमन हे केवळ राज्यासाठीच नव्हे, तर संपूर्ण देशातील पावसाळी हंगामाच्या सुरुवातीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. भारतीय उपखंडात मान्सूनची पहिली अधिकृत नोंद साधारणपणे केरळमधूनच होते आणि त्यानंतर पुढील काही आठवड्यांत तो देशाच्या इतर भागांकडे सरकतो. त्यामुळे केरळमधील प्रारंभिक स्थितीवरच देशातील कृषी, जलसाठे आणि उन्हाळ्यानंतरची हवामानाची दिशा अवलंबून असते.

सध्या वाऱ्यांचा वेग कमी असल्यामुळे आणि वातावरणीय घटक अनुकूल नसल्यामुळे मान्सूनची प्रगती मंदावल्याचे सूचित होत आहे. अशा परिस्थितीत मान्सूनचे आगमन अपेक्षेपेक्षा उशिरा होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. हवामान विभागाकडून वेळोवेळी जारी होणाऱ्या बुलेटिनमध्ये स्थितीचा आढावा घेतला जात असला, तरी सद्य बुलेटिनमध्ये तारखेचा अभाव असल्याने अंदाज अधिक सावध आणि अनिश्चित बनलेला दिसतो.

मान्सूनचे वेळेवर आगमन न झाल्यास केरळमधील शेती, विशेषतः भात, मसाले, नारळ आणि अन्य पावसावर अवलंबून असलेल्या पिकांवर परिणाम होऊ शकतो. पावसाच्या प्रारंभिक टप्प्यातील विलंबामुळे पेरणीचे नियोजन, सिंचनाची गरज आणि शेतीच्या आर्थिक गणितांवरही परिणाम होण्याची शक्यता असते. तसेच, राज्यातील पाणीपुरवठा, जलाशयांची भरपाई आणि उन्हाळ्यानंतरचा तापमानाचा ताण यांवरही मान्सूनच्या वेळेत होणाऱ्या बदलाचा परिणाम जाणवू शकतो.

दरवर्षी मान्सूनच्या आगमनाची तारीख हवामानातील नैसर्गिक चढउतार, महासागरी परिस्थिती, वाऱ्यांचे प्रवाह आणि प्रादेशिक हवामान प्रणालींवर अवलंबून असते. त्यामुळे प्रारंभीचा अंदाज आणि प्रत्यक्ष आगमन यात काही दिवसांचा फरक पडणे सामान्य मानले जाते. यंदा मात्र हवामानातील सध्याची कमजोरी आणि स्पष्ट अद्ययावत तारखेचा अभाव यामुळे उत्सुकता आणि संभ्रम दोन्ही वाढले आहेत.

एकूणच, केरळमध्ये मान्सूनचे आगमन नेमके कधी होणार याबाबत सध्या निश्चितता नाही. भारतीय हवामान विभाग पुढील बुलेटिनमध्ये अधिक स्पष्ट माहिती देईल, अशी अपेक्षा आहे. तोपर्यंत, १ जूनच्या पारंपरिक वेळापत्रकापेक्षा मान्सूनच्या आगमनात बदल होण्याची शक्यता कायम आहे.